Χωρίς Σχέδιο Συναλλαγών το Trading μοιάζει με τζόγο

Χωρίς Σχέδιο Συναλλαγών το Trading μοιάζει με τζόγο

Σχέδιο Συναλλαγών: η απουσία του κάνει το trading να μοιάζει περισσότερο με τζόγο παρά με στρατηγική διαδικασία. Πολλοί επενδυτές μπαίνουν στις αγορές με ενθουσιασμό αλλά χωρίς ξεκάθαρη διαδικασία. Μια διάσπαση στο γράφημα, μια φήμη, μια ξαφνική άνοδος, μια ιδέα που μόλις άκουσαν σε ένα βίντεο. Έτσι δημιουργείται ένα μοτίβο αυθόρμητων αποφάσεων όπου το αποτέλεσμα εξαρτάται περισσότερο από την τύχη παρά από την στρατηγική.

Αν υπάρχει ένα στοιχείο που ξεχωρίζει τον οργανωμένο trader από κάποιον που κινείται χωρίς σταθερούς κανόνες, αυτό είναι η ύπαρξη ενός Σχεδίου Συναλλαγών. Χωρίς αυτό, κάθε κίνηση γίνεται τυχαία, ενώ με αυτό το trading αποκτά δομή, πειθαρχία και μετρήσιμα αποτελέσματα.

Γιατί χρειάζεσαι ένα Σχέδιο Συναλλαγών

Ένα Σχέδιο Συναλλαγών είναι το πλαίσιο που καθορίζει εκ των προτέρων πώς παίρνεις αποφάσεις. Δεν είναι υποθετική άσκηση αλλά πρακτικός οδηγός που περιγράφει πότε μπαίνεις σε μια θέση, πόσο κεφάλαιο ρισκάρεις, πού τοποθετείς το όριο ζημίας και πότε κλείνεις τη θέση σου. Έτσι δεν αφήνεις την αγορά να αποφασίζει για εσένα, ούτε αφήνεις τα συναισθήματά σου να καθορίζουν την έκθεση στο ρίσκο.

Χωρίς οργανωμένο σχέδιο, κάθε κίνηση της αγοράς μπορεί να σε παρασύρει. Σήμερα μπορεί να μπαίνεις σε μια θέση επειδή φαίνεται ενδιαφέρουσα, αύριο να την κλείνεις λόγω φόβου και μεθαύριο να ανοίγεις μια άλλη επειδή την συζητούν όλοι. Αυτή η συμπεριφορά δεν δημιουργεί καμία συνέχεια και οδηγεί σε αστάθεια στο χαρτοφυλάκιο.

Οι βασικοί πυλώνες ενός trade

Κάθε συναλλαγή πρέπει να στηρίζεται σε τρεις σταθερές: στο μέγεθος της θέσης, στο όριο ζημίας και στον στόχο κέρδους. Αυτοί οι τρεις παράγοντες αποτελούν τη βάση κάθε λογικής στρατηγικής.

Το μέγεθος θέσης καθορίζει πόσο ρίσκο αναλαμβάνεις. Η επιλογή του πρέπει να στηρίζεται στο συνολικό σου κεφάλαιο, στη μεταβλητότητα του τίτλου και στην ανοχή σου σε πιθανή απώλεια. Αν δεν υπάρχει σταθερός τρόπος υπολογισμού, το ρίσκο αλλάζει κάθε φορά τυχαία.

Το όριο ζημίας είναι το σημείο όπου αποδέχεσαι ότι η αγορά κινήθηκε αντίθετα από το σενάριό σου. Το αποφασίζεις πριν την είσοδο και όχι όταν αρχίζει η πτώση. Χωρίς προσδιορισμένο stop loss, ο trader πέφτει συχνά στην παγίδα της «ελπίδας», η οποία οδηγεί σε μεγαλύτερες και πιο επιζήμιες απώλειες.

Ο στόχος κέρδους είναι η περιοχή στην οποία κλείνεις τη θέση επειδή η στρατηγική σου έχει αποδώσει. Πρέπει να είναι ρεαλιστικός, συμβατός με τη δομή της αγοράς και βασισμένος στο επιθυμητό CRV (Risk Reward Ratio = Αναλογία Ρίσκου – Απόδοσης). Αν δεν έχεις καθαρό στόχο, θα παλεύεις ανάμεσα στο φόβο να χάσεις τα κέρδη σου και στην απληστία για ακόμη περισσότερα.

Το Σχέδιο Συναλλαγών πρέπει να ταιριάζει στη δική σου ζωή

Δεν υπάρχει ένα ενιαίο σχέδιο για όλους. Ένας trader που εργάζεται πολλές ώρες δεν μπορεί να παρακολουθεί λεπτομερείς κινήσεις στην 15 λεπτη περίοδο. Αντίθετα, κάποιος με περισσότερο χρόνο ίσως επιλέξει πιο ενεργητική στρατηγική.

Το σχέδιο πρέπει επίσης να αντικατοπτρίζει την οικονομική σου κατάσταση, την ανοχή σου στην αστάθεια και τον τρόπο με τον οποίο χειρίζεσαι το άγχος. Ένα πλάνο που δεν ταιριάζει στον χαρακτήρα και στις συνθήκες σου δεν θα το τηρήσεις σε στιγμές πίεσης.

Το trading χωρίς σχέδιο είναι προϊόν συναισθημάτων

Όταν δεν υπάρχει οργανωμένη διαδικασία, οι αποφάσεις επηρεάζονται από φόβο, ενθουσιασμό και παρορμητικότητα. Έτσι βλέπουμε συχνά traders να κυνηγούν ανοδικά trends, να κλείνουν θέσεις πολύ νωρίς επειδή φοβούνται και να κρατούν χαμένες θέσεις επειδή ελπίζουν ότι «θα γυρίσει».

Με ένα καλά ορισμένο Σχέδιο Συναλλαγών λειτουργείς διαφορετικά. Η διαδικασία είναι καθορισμένη από πριν. Κάθε trade περνά από συγκεκριμένα κριτήρια. Αν τα πληροί, το εκτελείς. Αν όχι, το αφήνεις στην άκρη. Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο δημιουργείται συνέπεια και σταθερότητα.

Πώς διαμορφώνεις ένα δικό σου Σχέδιο Συναλλαγών

Η δημιουργία ενός λειτουργικού σχεδίου είναι πρακτική υπόθεση. Πρέπει να είναι ξεκάθαρο και εφαρμόσιμο. Τα βασικά βήματα είναι:

  1. Καθορίζεις πόσο κεφάλαιο διαθέτεις και πόσο ρίσκο μπορείς να αναλάβεις.
  2. Ορίζεις το μέγιστο ποσοστό ρίσκου ανά συναλλαγή.
  3. Επιλέγεις το χρονικό πλαίσιο και το είδος του trading που εφαρμόζεις.
  4. Προσδιορίζεις τα κριτήρια εισόδου.
  5. Ορίζεις σαφή κανόνες εξόδου τόσο για κέρδος όσο και για ζημία.
  6. Καταγράφεις και αξιολογείς κάθε trade ώστε να βελτιώνεις συνεχώς τη διαδικασία.

Αυτή η δομή δημιουργεί μια σταθερή βάση στην οποία μπορεί να εξελιχθεί οποιαδήποτε στρατηγική.

Κοινά λάθη που πρέπει να αποφεύγεις

Ένα συνηθισμένο λάθος είναι η δημιουργία πολύπλοκων κανόνων που δεν μπορούν να εφαρμοστούν στην πράξη. Επίσης, πολλοί αλλάζουν σχέδιο μετά από λίγες ζημιές, ενώ απαιτείται μεγαλύτερο δείγμα για να αξιολογηθεί σωστά μια μέθοδος. Το πιο επικίνδυνο λάθος όμως είναι η ασυνέπεια: ένα σχέδιο που εφαρμόζεται μόνο όταν «βολεύει» δεν προσφέρει καμία προστασία.

Συμπέρασμα

Χωρίς Σχέδιο Συναλλαγών, το trading βασίζεται στην τύχη και στα συναισθήματα. Με αυτό, αποκτά δομή, κανόνες και πραγματική στρατηγική βάση. Δεν υπόσχεται ότι η αγορά θα γίνει προβλέψιμη. Υπόσχεται όμως ότι εσύ θα γίνεις πιο σταθερός, πιο ήρεμος και πιο πειθαρχημένος στις αποφάσεις σου.

Γιάννης Λαμπρίδης
Money Expert & Financial Coach

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *