Η εποχή της βεβαιότητας τελειώνει: Τι σημαίνει για τις αγορές

Αγορές και επιτόκια βρίσκονται ξανά στο επίκεντρο των επενδυτών. Για αρκετά χρόνια οι αγορές είχαν συνηθίσει να κινούνται με βάση τις προσδοκίες για το επόμενο βήμα των κεντρικών τραπεζών. Θα μειωθούν τα επιτόκια; Πότε; Και πόσο γρήγορα;

Σήμερα όμως το περιβάλλον είναι πιο σύνθετο. Η οικονομία παραμένει σχετικά ανθεκτική, ο πληθωρισμός εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τον στόχο και η πορεία της νομισματικής πολιτικής δεν είναι πλέον τόσο εύκολο να προβλεφθεί.

Η Fed και το τέλος της εύκολης πρόβλεψης

Το μήνυμα που έρχεται από τη Federal Reserve είναι ότι η νομισματική πολιτική δεν μπορεί να λειτουργεί με αυτόματο πιλότο. Ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο του 2% και κάθε νέα απόφαση θα εξαρτάται περισσότερο από τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα παρά από τις προσδοκίες που έχουν ήδη δημιουργηθεί στις αγορές.

Αυτό έχει μεγαλύτερη σημασία από το αν η επόμενη κίνηση θα είναι μια μείωση ή μια αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης. Για τον επενδυτή σημαίνει ότι η περίοδος κατά την οποία μπορούσε να βασίζεται σε μια σχετικά προβλέψιμη πορεία της νομισματικής πολιτικής ίσως βρίσκεται πίσω μας.

Το πρόβλημα είναι ότι η Federal Reserve πρέπει να ελέγξει τον πληθωρισμό χωρίς να προκαλέσει μια αχρείαστη επιβράδυνση της οικονομίας. Όσο όμως η οικονομική δραστηριότητα παραμένει ανθεκτική και ο πληθωρισμός δεν υποχωρεί αρκετά, δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο ότι τα επιτόκια θα κινηθούν γρήγορα χαμηλότερα.

Όταν το χρήμα παραμένει ακριβό

Η σχέση ανάμεσα σε αγορές και επιτόκια αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν το κόστος του χρήματος παραμένει υψηλό. Τα επιτόκια επηρεάζουν ολόκληρο τον μηχανισμό αποτίμησης των επενδύσεων: οι επιχειρήσεις δανείζονται ακριβότερα, οι νέες επενδύσεις χρειάζονται μεγαλύτερες αποδόσεις για να είναι ελκυστικές και οι υψηλές αποτιμήσεις των μετοχών γίνονται δυσκολότερο να δικαιολογηθούν. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, αγορές και επιτόκια συνδέονται ακόμη πιο στενά, καθώς κάθε αλλαγή στις προσδοκίες για τη νομισματική πολιτική μπορεί να επηρεάσει άμεσα τις αποτιμήσεις.

Παράλληλα, επιστρέφει στο επίκεντρο μια βασική αρχή που συχνά ξεχνιέται σε ανοδικές αγορές: μια καλή εταιρεία δεν είναι πάντα και καλή επένδυση. Αν η τιμή που πληρώνει ο επενδυτής είναι υπερβολική, ακόμη και μια εξαιρετική επιχείρηση μπορεί να προσφέρει χαμηλές μελλοντικές αποδόσεις.

Η αγορά γίνεται πιο επιλεκτική

Αγορές και επιτόκια επηρεάζουν όλο και περισσότερο τον τρόπο με τον οποίο αποτιμώνται διαφορετικοί κλάδοι και εταιρείες. Όσο το κόστος του χρήματος παραμένει υψηλό και η αβεβαιότητα αυξάνεται, οι διαφορές μεταξύ επιχειρήσεων γίνονται πιο έντονες. Μια εταιρεία χωρίς ουσιαστικό χρέος και με ισχυρές ελεύθερες ταμειακές ροές βρίσκεται σε εντελώς διαφορετική θέση από μια επιχείρηση που χρειάζεται συνεχώς νέο κεφάλαιο για να αναπτυχθεί.

Το ίδιο ισχύει και μεταξύ διαφορετικών κατηγοριών επενδύσεων. Μετοχές, ομόλογα, πολύτιμα μέταλλα, εμπορεύματα και νομίσματα δεν αντιδρούν με τον ίδιο τρόπο στις μεταβολές των επιτοκίων και του πληθωρισμού. Για αυτό το ερώτημα δεν είναι απλώς αν «η αγορά θα ανέβει ή θα πέσει», αλλά ποια assets και ποιες επιχειρήσεις έχουν τις καλύτερες προϋποθέσεις κάτω από διαφορετικά οικονομικά σενάρια.

Για τον επενδυτή, η επιλογή γίνεται επομένως πιο σημαντική από τη γενική πρόβλεψη. Η ποιότητα, η αποτίμηση, η ρευστότητα και η σωστή κατανομή κεφαλαίου αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα όταν η προβλεψιμότητα μειώνεται.

Τι σημαίνει αυτό για επενδυτές και traders

Ο επενδυτής δεν χρειάζεται να γνωρίζει με ακρίβεια ποια θα είναι η επόμενη απόφαση της Fed. Χρειάζεται όμως να γνωρίζει τι σημαίνει κάθε πιθανό σενάριο για το χαρτοφυλάκιο του. Αν ο πληθωρισμός αποδειχθεί πιο επίμονος, τα επιτόκια μπορεί να παραμείνουν υψηλότερα για μεγαλύτερο διάστημα. Αν αντίθετα αποκλιμακωθεί ουσιαστικά, οι κεντρικές τράπεζες θα αποκτήσουν μεγαλύτερα περιθώρια για χαλάρωση.

Η ίδια λογική ισχύει ακόμη περισσότερο στο trading. Ένας trader μπορεί να προβλέψει σωστά την απόφαση της Fed και παρ’ όλα αυτά να προβλέψει λάθος την αντίδραση της αγοράς, γιατί οι τιμές δεν αντιδρούν μόνο στο γεγονός αλλά και στο τι είχε ήδη προεξοφληθεί.

Γι’ αυτό ένα σωστό trading plan δεν μπορεί να βασίζεται σε μία πρόβλεψη. Χρειάζεται διαφορετικά σενάρια, προκαθορισμένο ρίσκο και ξεκάθαρα επίπεδα στα οποία η αρχική εκτίμηση παύει να ισχύει. Όσο μεγαλύτερη είναι η αβεβαιότητα, τόσο μεγαλύτερη αξία αποκτούν η πειθαρχία και η διαχείριση ρίσκου.

Συμπέρασμα

Οι αγορές δεν χρειάζονται βεβαιότητα για να κινηθούν ανοδικά. Χρειάζονται όμως συνεχώς νέες πληροφορίες για να επαναπροσδιορίζουν τις προσδοκίες τους. Το σημερινό περιβάλλον συνδυάζει σχετικά ανθεκτική οικονομική δραστηριότητα, υψηλές αποτιμήσεις και πληθωρισμό που εξακολουθεί να περιορίζει τις κινήσεις των κεντρικών τραπεζών.

Αυτό σημαίνει ότι οι επενδυτές ίσως χρειαστεί να συνηθίσουν ξανά σε μια αγορά όπου η νομισματική πολιτική δεν είναι τόσο προβλέψιμη όσο τα προηγούμενα χρόνια. Η σωστή απάντηση σε αυτή την αβεβαιότητα δεν είναι να προσπαθούμε να κάνουμε περισσότερες προβλέψεις, αλλά να έχουμε καλύτερο πλάνο.

Ο σοβαρός επενδυτής δεν χρειάζεται να γνωρίζει με βεβαιότητα τι θα συμβεί στη συνέχεια. Χρειάζεται να γνωρίζει τι θα κάνει όταν συμβεί.

Γιάννης Λαμπρίδης
Money Expert & Financial Coach

Ετικέτες:

• Federal Reserve