Η τέλεια στρατηγική στο χρηματιστήριο είναι κάτι που αναζητούν κάποια στιγμή οι περισσότεροι επενδυτές και traders. Μια μέθοδο που να προσφέρει υψηλές αποδόσεις, περιορισμένο ρίσκο, όσο το δυνατόν λιγότερες ζημιές και, ιδανικά, να μην απαιτεί πολύ χρόνο.
Θεωρητικά, ακούγεται εξαιρετικό. Στην πράξη, όμως, τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. Η θέση μου είναι ξεκάθαρη: καμία στρατηγική δεν λειτουργεί πάντα και σε όλες τις συνθήκες της αγοράς. Όποιος αναζητά μια μέθοδο που δεν χάνει ποτέ, αναζητά κάτι που απλώς δεν υπάρχει.
Η στρατηγική είναι μόνο ένα μέρος
Πολλοί πιστεύουν ότι η επιτυχία στο χρηματιστήριο εξαρτάται κυρίως από το σωστό σημείο εισόδου. Αναζητούν τον κατάλληλο δείκτη, τον ιδανικό σχηματισμό στο διάγραμμα ή ένα σύστημα που θα τους υποδεικνύει πότε πρέπει να αγοράσουν και πότε να πουλήσουν.
Το σημείο εισόδου, όμως, αποτελεί μόνο ένα μικρό μέρος της συνολικής διαδικασίας. Το trading και οι επενδύσεις μπορούν να παρομοιαστούν με ένα παγόβουνο. Η στρατηγική είναι το κομμάτι που φαίνεται πάνω από την επιφάνεια του νερού. Το μεγαλύτερο και σημαντικότερο μέρος βρίσκεται από κάτω.
Εκεί βρίσκονται η διαχείριση του ρίσκου, το μέγεθος της θέσης, το διαθέσιμο κεφάλαιο, ο χρονικός ορίζοντας, η ψυχολογία του επενδυτή, η πειθαρχία και το πλάνο εξόδου. Μια καλή στρατηγική, χωρίς σωστή διαχείριση όλων αυτών των παραγόντων, μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε κακά αποτελέσματα.
Αυτό που λειτουργεί σήμερα μπορεί να μη λειτουργεί αύριο
Η αγορά δεν κινείται πάντα με τον ίδιο τρόπο. Υπάρχουν περίοδοι ισχυρής ανοδικής τάσης, πτωτικές αγορές, παρατεταμένες πλάγιες κινήσεις και φάσεις αυξημένης μεταβλητότητας.
Μια στρατηγική ακολούθησης της τάσης μπορεί να λειτουργεί εξαιρετικά όταν οι τιμές κινούνται σταθερά ανοδικά. Η ίδια στρατηγική, όμως, μπορεί να δημιουργεί συνεχόμενα λανθασμένα σήματα σε μια πλάγια αγορά.
Αντίστοιχα, μια αντικυκλική προσέγγιση μπορεί να αποδώσει όταν μια μετοχή έχει πιεστεί υπερβολικά και αρχίζει να ανακάμπτει. Μπορεί, όμως, να προκαλέσει σημαντικές ζημιές όταν η πτώση συνδέεται με σοβαρά προβλήματα της εταιρείας ή με μια ισχυρή καθοδική τάση.
Το γεγονός ότι μια στρατηγική λειτούργησε καλά στο παρελθόν δεν σημαίνει ότι θα λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο για πάντα. Οι αγορές αλλάζουν και μαζί τους πρέπει να προσαρμόζεται και ο τρόπος με τον οποίο διαχειριζόμαστε τις θέσεις μας.
Μπορείς να ακολουθείς περισσότερες από μία στρατηγικές
Ένας επενδυτής δεν είναι απαραίτητο να εφαρμόζει μία και μοναδική στρατηγική σε ολόκληρο το χαρτοφυλάκιό του. Μπορεί να χρησιμοποιεί διαφορετικές προσεγγίσεις, ανάλογα με τον στόχο, τον χρονικό ορίζοντα, το τμήμα του χαρτοφυλακίου και τις συνθήκες της αγοράς.
Για παράδειγμα, ένα μέρος του κεφαλαίου μπορεί να τοποθετείται σε μετοχές με μακροπρόθεσμο επενδυτικό ορίζοντα, βάσει θεμελιωδών κριτηρίων.
Ένα άλλο μέρος μπορεί να χρησιμοποιείται για μεσοπρόθεσμες κινήσεις με βάση την τεχνική ανάλυση και την τάση της αγοράς. Μπορεί επίσης να υπάρχει ένα μικρότερο τμήμα του χαρτοφυλακίου για πιο βραχυπρόθεσμα trades, με αυστηρότερη διαχείριση ρίσκου. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αλλάζουμε στρατηγική κάθε λίγες ημέρες.
Οι διαφορετικές στρατηγικές πρέπει να έχουν συγκεκριμένο σκοπό, ξεκάθαρους κανόνες και διακριτή θέση μέσα στο συνολικό επενδυτικό πλάνο. Άλλο πράγμα είναι να χρησιμοποιείς διαφορετικές προσεγγίσεις με οργάνωση και άλλο να αλλάζεις συνεχώς κατεύθυνση επειδή εμφανίστηκαν μερικές ζημιές.
Η συνεχής αλλαγή στρατηγικής
Ένα από τα συχνότερα λάθη είναι η αδιάκοπη αναζήτηση μιας νέας μεθόδου. Κάποιος ξεκινά μια στρατηγική, πραγματοποιεί μερικές συναλλαγές και, μόλις εμφανιστούν οι πρώτες ζημιές, αρχίζει να αμφιβάλλει. Εγκαταλείπει το πλάνο του και αναζητά την επόμενη στρατηγική που φαίνεται πιο αποτελεσματική.
Στην αρχή, η νέα μέθοδος μπορεί να λειτουργήσει. Ύστερα έρχονται ξανά οι αναπόφευκτες ζημιές και η διαδικασία επαναλαμβάνεται. Έτσι δημιουργείται ένας διαρκής κύκλος: νέα στρατηγική, υψηλές προσδοκίες, ορισμένες ζημιές, απογοήτευση και νέα αλλαγή προσέγγισης.
Με αυτόν τον τρόπο, ο επενδυτής δεν δίνει ποτέ σε καμία στρατηγική τον χρόνο που χρειάζεται για να αποδείξει αν διαθέτει πραγματικό πλεονέκτημα σε βάθος χρόνου.
Δεν ταιριάζει κάθε στρατηγική σε όλους
Ακόμη και μια καλή στρατηγική δεν είναι κατάλληλη για κάθε επενδυτή. Ένας trader που παρακολουθεί την αγορά αρκετές ώρες την ημέρα μπορεί να εφαρμόζει ένα σύστημα με συχνές συναλλαγές και γρήγορες αποφάσεις. Ένας επενδυτής που έχει περιορισμένο χρόνο χρειάζεται μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση.
Το ίδιο ισχύει και για το κεφάλαιο. Μια στρατηγική που απαιτεί πολλές ταυτόχρονες θέσεις, συχνές συναλλαγές ή σύνθετες τεχνικές διαχείρισης μπορεί να μην είναι κατάλληλη για ένα μικρότερο χαρτοφυλάκιο.
Ιδιαίτερα σημαντικός παράγοντας είναι και η προσωπικότητα του επενδυτή. Κάποιος μπορεί να κατανοεί θεωρητικά μια στρατηγική, αλλά να μην αντέχει ψυχολογικά τις διακυμάνσεις ή τις συνεχόμενες ζημιές που ενδέχεται να εμφανίσει. Σε αυτή την περίπτωση, το πρόβλημα δεν βρίσκεται απαραίτητα στη στρατηγική. Βρίσκεται στο γεγονός ότι η συγκεκριμένη στρατηγική δεν ταιριάζει στον άνθρωπο που προσπαθεί να την εφαρμόσει.
Στο χρηματιστήριο τίποτα δεν λειτουργεί πάντα
Είμαι ιδιαίτερα επιφυλακτικός όταν ακούω ότι μια στρατηγική λειτουργεί πάντα ή ότι μπορεί να προσφέρει σταθερά κέρδη ανεξάρτητα από τις συνθήκες της αγοράς. Στο χρηματιστήριο τίποτα δεν λειτουργεί πάντα.
Κανένας τεχνικός δείκτης, κανένας σχηματισμός, κανένα σύστημα trading και καμία μέθοδος θεμελιώδους ανάλυσης δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα τι θα συμβεί στη συνέχεια. Όποιος υποστηρίζει το αντίθετο δεν παρουσιάζει μια σοβαρή επενδυτική προσέγγιση.
Παρουσιάζει μια ψευδαίσθηση. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι στρατηγικές δεν είναι απαραίτητες. Το αντίθετο. Χωρίς στρατηγική και χωρίς ξεκάθαρους κανόνες, οι αποφάσεις λαμβάνονται με βάση τον φόβο, την απληστία και την πίεση της στιγμής.
Η στρατηγική, όμως, πρέπει να αποτελεί μέρος ενός ολοκληρωμένου πλάνου. Ενός πλάνου που καθορίζει πότε ανοίγουμε μια θέση, πόσο κεφάλαιο τοποθετούμε, πόσο είμαστε διατεθειμένοι να χάσουμε και σε ποιο σημείο θα αποχωρήσουμε. Πρέπει επίσης να καθορίζει πότε δεν κάνουμε τίποτα. Γιατί πολλές φορές η καλύτερη απόφαση στο χρηματιστήριο δεν είναι μια αγορά ή μια πώληση, αλλά η αναμονή.
Συμπέρασμα
Η τέλεια χρηματιστηριακή στρατηγική δεν υπάρχει. Υπάρχουν στρατηγικές που μπορούν να λειτουργήσουν σε συγκεκριμένες συνθήκες, όταν εφαρμόζονται με συνέπεια, σωστή διαχείριση ρίσκου και ξεκάθαρους κανόνες.
Ένας επενδυτής μπορεί να χρησιμοποιεί περισσότερες από μία στρατηγικές, αρκεί καθεμία να εξυπηρετεί συγκεκριμένο στόχο και να εντάσσεται σε ένα συνολικό πλάνο.
Το ζητούμενο δεν είναι να βρεις μια μέθοδο που δεν θα χάσει ποτέ. Το ζητούμενο είναι να επιλέξεις προσεγγίσεις που κατανοείς, που ταιριάζουν στο κεφάλαιο, στον διαθέσιμο χρόνο και στην προσωπικότητά σου και τις οποίες μπορείς να εφαρμόζεις ακόμη και στις δύσκολες περιόδους.
Η σημαντικότερη ερώτηση δεν είναι:
«Ποια στρατηγική λειτουργεί πάντα;»
Η σωστή ερώτηση είναι:
«Γνωρίζω πότε, γιατί και με ποιο ρίσκο εφαρμόζω κάθε στρατηγική;»
Εκεί βρίσκεται η ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στην απλή αναζήτηση μιας στρατηγικής και στη δημιουργία ενός πραγματικού, ολοκληρωμένου και μακροπρόθεσμα βιώσιμου επενδυτικού πλάνου.
Γιάννης Λαμπρίδης
Money Expert & Financial Coach
- Επενδυτική Στρατηγική
Ετικέτες: